Landschapsfotografie Tips

Landschaps fotografie tips voor beginners

Til je landschapsfoto’s naar een hoger niveau!

Landschapsfotografie is een van de meest populaire vormen van fotografie. Iedereen maakt wel eens een landschapsfoto, al is het misschien alleen maar op vakantie. Maar hoe komt het nou dat een foto van een prachtige zonsondergang soms een stuk minder spectaculair is dan hoe je het in werkelijkheid hebt ervaren.

Eigenlijk is dit vrij eenvoudig te verklaren omdat onze hersenen in staat zijn om zich continu aan te passen aan het licht. Het verschil tussen donker en licht kunnen we moeiteloos waarnemen terwijl een camera daar veel meer moeite mee heeft. Ook is het gezichtsveld van een mens ongeveer 140 graden horizontaal en 80 graden verticaal! Eigenlijk bekijkt een mens z’n omgeving dus de hele dag met een panorama view!

Verder nemen we kleur moeiteloos waar, we zien wit altijd als wit ongeacht de kleurtemperatuur, terwijl je bij een foto soms een onaangename kleurzweem ziet. Een camera heeft dus beperkingen ten opzichte van het menselijk oog waardoor een foto behoorlijk kan tegenvallen.

Uiteraard kun je de kans op een succesvolle foto aanzienlijk vergroten door je camera goed te leren kennen en je te verdiepen in fotografie. Maar naast technische kennis zijn er nog veel meer dingen die je kunt doen om je foto’s naar een hoger niveau te tillen, om die reden alvast 12 landschapsfotografie tips!

Inhoudsopgave

Tip 1 – Landschapsfotografie: Bereid je voor!

Wanneer je op de bonnefooi op zoek gaat naar een mooie locatie dan kom je meestal bedrogen uit. Je kunt natuurlijk een keer geluk hebben maar dat is dan een toevalstreffer. Gelukkig kun je je dankzij het internet goed voorbereiden waardoor de kans op een geslaagde landschapsfoto aanzienlijk groter wordt.

Stel dat je al een locatie in gedachten hebt waar je wilt gaan fotograferen vanwege een geplande vakantie, dan is Google afbeeldingen natuurlijk een geweldige bron van informatie en inspiratie. Ook 500px of Flickr is fantastisch om inspiratie op te doen. Met Google Maps krijg je een goede indruk van de locatie en kun je virtueel alvast een beetje gaan rondneuzen. Het is niet onbelangrijk om te weten waar je kunt parkeren en hoe ver je moet lopen om de locatie te bereiken, dit kun je allemaal prima zien in Google maps.

Wil je weten wat de positie van de zon is op verschillende momenten van de dag op de locatie waar je wilt gaan fotograferen? Maak dan gebruik van Photo Ephemeris waarvan ook een app beschikbaar is. Hiermee kun je met uiterste precisie zien hoe het licht zich gedurende de dag gedraagt op de locatie. Je weet dan ook direct of je er moet zijn bij zonsopkomst of bij zonsondergang.

12 Landschapsfotografie tips! Voorbereiding Landschapsfotografie.

Tip 2: Verdiep je in de weersvoorspelling

Wanneer je eenmaal een mooie locatie hebt gespot waar je in de vroege ochtend of in de namiddag/avond wilt gaan fotograferen dan wil je het liefst optimale weersomstandigheden met mooi licht. Helaas kun je geen invloed uitoefenen op het weer, maar er zijn wel een aantal handige sites en apps waardoor je kunt zorgen dat je op het juiste moment op de juiste plek bent.

Uiteraard blijft het altijd een beetje een gok wat er gaat gebeuren met het licht wanneer je eenmaal op de locatie bent. Soms valt het licht tegen of gebeurt er juist iets waardoor het licht ineens fantastisch wordt. Er zijn landschapsfotografen die regelmatig naar dezelfde plek terug gaan omdat ze de ultieme foto met het perfecte licht nog niet hebben gemaakt.

Andere weertypen

Overigens hoeft het natuurlijk niet altijd prachtig weer te zijn om interessante foto’s te maken. Soms zijn landschappen met donkere onweerswolken, sneeuw of mist juist heel interessant. Onderstaande foto van het strand op Ameland is genomen vlak voor een enorme onweersbui waar de zon nog net even voor spectaculair licht zorgde…je moet alleen niet bang zijn om nat te worden!

Onweerswolk boven het strand van Ameland.

Weersites

Om de kans op een geslaagde foto te vergroten zijn er een aantal sites en apps die je kunt raadplegen. Uiteraard zijn de verwachtingen van het KNMI een van de eerste sites die ik bezoek om een algemeen beeld te krijgen voor de komende dagen. Ben je geïnteresseerd in de windrichting, windkracht, relatieve vochtigheid, neerslag etc dan heeft het KNMI een pagina met actuele waarnemingen waar de metingen van 30 automatische weerstations in Nederland iedere 10 minuten worden geactualiseerd. Ook heeft het KNMI een tabel waar je voor het hele jaar de tijden van zonsopkomst -en ondergang kunt zien.

Verder kun je naast het KNMI ook gebruik maken van weeronline omdat je daar het actuele weer kunt opzoeken voor een specifieke locatie voor de komende dagen in heel Europa. Wil je een uurtje voor zonsopkomst nog even checken of je een heldere zonsopkomst kunt verwachten voordat je je bed uit springt dan is sat24.com ideaal. Je kunt actuele satellietbeelden van over de hele wereld bekijken en als de zon nog niet op is kun je zelfs infrarood beelden bekijken zodat je de bewolking kunt zien. Ook is er een app beschikbaar voor IOS en Android.

Tip 3: Maak gebruik van strijklicht

Het licht is allesbepalend voor een mooie landschapsfoto, het is de combinatie tussen het licht en schaduw die de foto maakt. Hoe hoger de zon aan de hemel staat hoe harder het licht is, vooral midden op de dag is het licht vaak erg hard en dus minder geschikt voor landschapsfotografie. Fotografeer bij zonnig weer dus landschappen in de vroege morgen of in de namiddag/avond wanneer de zon laag staat.

Het voordeel van een laagstaande zon is dat het mooi zacht strijklicht geeft waardoor er lange schaduwen ontstaan die niet helemaal pikzwart zijn maar waar nog detail zichtbaar is. Een ander voordeel is dat een laagstaande zon een andere warmere lichttemperatuur heeft dan de harde blauwe tint midden op de dag.

Landschapsfotografie tips, Strijklicht Toscane

Tip 4: Maak gebruik van een statief

Wanneer je serieus met landschapsfotografie aan de slag gaat dan kun je eigenlijk niet zonder een stevig statief. Met een statief kun je in alle rust scherpstellen, je compositie bepalen en fotograferen met lange sluitertijden.

Wanneer je een statief gaat kopen, kies dan voor een echt goed stevig statief, het is een eenmalige investering waar je jaren mee doet! Een stevig statief hoort nou eenmaal net zo bij landschapsfotografie als de camera en de lens waarmee je fotografeert. Statieven zijn er in alles soorten en maten en verschillen onderling in draagvermogen, materiaal (Aluminium of Carbon) en hoogte.

Statief voor op reis

Wat voor statief je het beste kunt kopen is afhankelijk van wat je er precies mee wilt gaan doen. Wil je een statief meenemen op een verre reis dan is een groot en zwaar statief natuurlijk enorm onhandig. Je zou dan kunnen kiezen voor een klein hanteerbaar statief die je overal aan vast kunt klemmen zoals een Gorillapod maar wanneer je wilt gaan fotograferen met lange sluitertijden dan heb je toch wel een wat steviger statief nodig.

In dat geval kom je al snel uit op een tripod (drie poten statief), deze zijn gemaakt van aluminium of van carbon. Het grote voordeel van Carbon ten opzichte van aluminium is dat het heel erg weinig weegt, perfect dus voor op reis! Helaas is koolstofvezel (carbonfibre) waarvan deze statieven zijn gemaakt behoorlijk kostbaar.

Tip 5: Belicht handmatig in de M-stand

Wanneer je totale controle wilt hebben over de belichting dan is de manuele stand (M-stand) de enige manier. Het is echt makkelijker dan je misschien denkt. Zet je camera in de M-stand en kies een diafragma tussen de F8 en F16 en zet de ISO waarde zo laag mogelijk, voor de meeste camera’s is dat ISO 100 of ISO 50. Door je sluitertijd nu aan te passen zul je zien dat het beeld donkerder of lichter wordt.

Wanneer je dit op klaarlichte dag doet dan zul je uitkomen op een sluitertijd van ca. 1/250s maar in de schemering is er veel minder licht en zul je dus een langere sluitertijd nodig hebben van bijvoorbeeld 1/30s of 1/15s of misschien nog wel langer, een statief is dan onmisbaar.

Vind je dit allemaal te ingewikkeld dan kun je ook kiezen voor de diafragma voorkeuze stand. Je stelt je camera dan in op de A of Av stand, jij kiest het diafragma (tussen de F8 en F16) en je stelt de ISO waarde zo laag mogelijk in, je camera kiest dan de sluitertijd.

Tip 6: Gebruik een groothoeklens

Landschapsfotografie vraagt om een wijde blik en daarvoor kun je het beste een groothoeklens gebruiken. Alles onder een brandpunt van 35mm wordt een groothoeklens genoemd, hoe lager het getal hoe groter de beeldhoek.

Een groothoeklens van rond de 16mm op een fullframe camera is ideaal voor landschapsfotografie. Omgerekend naar camera’s met een ‘cropfactor’ van 1,5 of 1,6 zul je dan een groothoeklens moeten gebruiken van 10mm (10mm X cropfactor 1,6 = 16mm). Gaat het je nu allemaal even duizelen dan kun je de uitleg over de cropfactor hier lezen.

Groothoeklenzen zijn over het algemeen erg scherp en bieden een grote scherptediepte, wat betekent dat er heel veel detail van het landschap scherp in beeld komt. Blijf niet op afstand maar ga het landschap in en kruip dicht op rotsen en stenen of kies een heel laag standpunt om de grote beeldhoek optimaal te benutten.

Telelens

Overigens wil het helemaal niet zeggen dat je alleen maar een groothoeklens zou moeten gebruiken voor landschapsfotografie. Wanneer je juist meer wilt inzoomen op het landschap dan kun je daar natuurlijk heel goed een telelens voor gebruiken. Onderstaande foto had ik met een groothoeklens nooit kunnen maken. Door gebruik te maken van een telelens kun je inzoomen zonder het veld te hoeven inlopen, bovendien krijg je een mooie onscherpe voor -en achtergrond waardoor een mooie sfeer ontstaat.

Telelens voor landschapsfotografie in plaats van een groothoeklens
200mm (Canon 70-200 F2.8)

Tip 7: Verdiep je in compositieleer

Wanneer de compositie van een foto niet goed is dan krijg je een saaie en oninteressante foto. Het maken van een goede compositie staat los van je camera uitrusting en technische kennis. Iedereen met een camera heeft gelijke kansen om een goede en sterke compositie te maken.

Maar wat is nou een goede compositie? Het is allemaal niet zo ingewikkeld, er zijn gewoon een aantal ‘regels’ die je kunnen helpen bij het maken van een krachtige compositie. Wil je meer weten over deze ‘compositie regels’ lees dan het artikel 12 foto compositie tips.

Compositie, Landschapsfotografie Tips

Tip 8: Gebruik een grijsverloopfilter

Wanneer het verschil in licht tussen een donkere voorgrond en een lichte lucht groot is dan zorgt het het grijsverloopfilter ervoor dat de lucht niet helemaal overbelicht is en de details in de voorgrond goed te zien zijn. Kortom: een grijsverloopfilter zorgt voor een meer uitgebalanceerde belichting.

Bij een grijsverloopfilter neemt de dichtheid van beneden naar boven steeds verder toe. Grijsverloopfilters zijn verkrijgbaar in verschillende gradaties en met een zacht of hard verloop naar het grijs gekleurde gedeelte. Grijsverloopfilters zijn verkrijgbaar in ronde vorm die je op de voorkant van je lens schroeft, maar ze zijn ook verkrijgbaar in vierkante of rechthoekige vorm voor gebruik met een filtersysteem.

Tip 9: Blijf bij je keuze

Wanneer je op een locatie bent aangekomen om een mooie landschapsfoto te maken tijdens een zonsondergang of zonsopkomst dan ga je natuurlijk eerst op zoek naar een mooie compositie. Wanneer je eenmaal een mooie compositie hebt gevonden dan installeer je je camera op het statief en stel je de belichting in. Vervolgens ga je wachten wat het licht gaat doen. Het licht is meestal maar heel kort op z’n mooist en dus is het belangrijk om op je plek te blijven.

Zodra je gaat veranderen van plek dan moet je weer een nieuwe compositie maken, opnieuw scherp stellen en terwijl jij daar allemaal mee bezig bent kan het zomaar zijn dat je het mooiste moment mist. Mijn advies zou zijn om niet meer te veranderen van plek wanneer je eenmaal bent geïnstalleerd. Geniet ook vooral van het moment en maak in alle rust je foto’s.

Tip 10: Blijf tot minimaal 15 min. na zonsondergang

Wanneer de zon eenmaal onder is kunnen er soms nog waanzinnige dingen gebeuren in de lucht. Wanneer je dan al je spullen al hebt ingepakt dan is het natuurlijk eeuwig zonde wanneer je dat moment mist. Om die reden blijf ik altijd nog minimaal 15 minuten wachten totdat het laatste licht uit de lucht is verdwenen.

Onderstaande foto is ca. 15 minuten na zonsondergang gemaakt en zoals je ziet is er nog een hoop kleur en contrast in de lucht aanwezig wat de foto nog best een hoop sfeer geeft.

Foto gemaakt 15 minuten na zonsondergang.

Tip: 11 Fotografeer in RAW

De meeste camera’s bieden de mogelijkheid om een foto in RAW te maken of in JPEG of beide bestanden tegelijkertijd. De vraag is: Welk bestandsformaat kun je het beste kiezen?

RAW is geen afkorting maar het betekent letterlijk ‘ruw’ in de zin van onbewerkt. Dit bestandstype bevat dus de ruwe onbewerkte gegevens zoals die van de beeldsensor zijn uitgelezen. Bij een RAW bestand heb je achteraf de mogelijkheid om te bepalen wat de beste instellingen zijn voor bijvoorbeeld belichting, witbalans, kleuren, contrast, helderheid etc.

Er is software nodig zoals Adobe Lightroom, Photoshop CC, Photoshop Elements, Aperture, Picasa etc om de gegevens van een RAW bestand te kunnen lezen en te bewerken. Ook wordt er meestal software geleverd bij aanschaf van je camera waarmee je de RAW bestanden kunt uitlezen en bewerken. Met een RAW-bestand kun je alle kanten nog op zonder kwaliteitsverlies, pas wanneer de ontwikkeling en nabewerking klaar is sla je het bestand op in een gecomprimeerd JPEG bestand of een ander bestandsformaat. Van een RAW bestand kun je dus altijd nog een JPEG bestand maken maar van een JPEG bestand kun je nooit meer een RAW bestand maken. Aan jou de keuze?

Tip 12: Leer van andere fotografen

Landschapsfotografie leer je vooral door het heel veel te doen en door je te laten inspireren. Ga op zoek naar landschapsfoto’s die jij te gek vindt en ga ze analyseren. Waarom vind je de foto zo mooi of indrukwekkend? Is het de compositie, het licht, het indrukwekkende landschap of de creativiteit van de fotograaf? Probeer er achter te komen hoe de foto tot stand is gekomen en welke techniek de fotograaf heeft gebruikt. Om je alvast een beetje te inspireren heb ik een lijstje met inspirerende landschapsfotografen van over de hele wereld:

Tot Slot…

Dit zijn mijn inziens de belangrijkste landschapsfotografie tips die ik je kan geven, Ik hoop dat je er iets aan hebt gehad! Ik wil je er graag op wijzen dat het een aanpak is die voor mij heeft gewerkt maar voor een andere hoeft dit natuurlijk helemaal niet te werken.

Misschien fotografeer jij veel meer uit de losse pols of intuïtiever? Heb jij een hele andere aanpak dan de tips die ik je heb gegeven? Of mis je misschien iets in dit artikel? Deel je ervaringen of Tips met ons in de comments hieronder!

Alvast bedankt!

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.